doelgroep
Jouw nieuwe potentiële klantenkring?

Jouw nieuwe potentiële klantenkring?

In Nederland wonen ruim twee miljoen mensen met een beperking. Zij zijn bijvoorbeeld blind, slechtziend, doof, of kunnen (tijdelijk) geen muis hanteren (door bijvoorbeeld hand- of polsklachten). Allemaal beperkingen waarmee in theorie nog prima gebruik gemaakt kan worden van het Wereldwijde Web. Zo kan iemand met een visuele beperking een website bijvoorbeeld voor laten lezen door een computer of om laten zetten in digitaal braille. Zonder muis kan men een website alsnog bedienen met een toetsenbord of spraakcommando’s.
Helaas is dit in de praktijk vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Uit onderzoek blijkt dat geen van de onderzochte webshops voldoende toegankelijk zijn voor bezoekers met een beperking. Waarom is dit? En hoe kunnen we ervoor zorgen dat dit verbetert?
Voorop staat uiteraard het sociale aspect; niemand mag buitengesloten worden in de huidige digitale samenleving. Daarnaast is het echter ook wettelijk verplicht én biedt het, met 13% van de Nederlandse bevolking, een grote nieuwe potentiële klantenkring voor vele websites. Zeker wanneer je bedenkt dat je voorloopt op de concurrent door hier aandacht aan te besteden, en de oplossingen vaak vrij eenvoudig zijn. Tenslotte wordt je website in veel gevallen ook voor andere bezoekers gebruiksvriendelijker en/of beter vindbaar. Aan de slag dus!

Wetgeving en onderzoek

In Nederland is in 2016 de Wet Gelijke Behandeling op grond van handicap of chronische ziekte in werking getreden. Hieronder valt onder andere de verplichting voor (private) aanbieders van goederen en diensten, om geleidelijk te zorgen voor de algemene toegankelijkheid voor mensen met een beperking. Ook als daar niet expliciet om wordt gevraagd. Webshops vallen daarmee ook onder deze wetgeving, tenzij er sprake is van een onevenredige belasting voor de aanbieder.
Het College voor de Rechten van de Mens houdt toezicht op de naleving van deze wetgeving. In 2016 hebben zij daarom al een onderzoek uit laten voeren onder vele Nederlandse webshops. Hieruit bleek dat geen van de websites op dat moment voldoende toegankelijk was voor bezoekers met een beperking. Onlangs is het onderzoek herhaald, om veranderingen in kaart te brengen. De resultaten zijn helaas bedroevend. Van alle onderzochte websites voldoet nog steeds geen enkele aan alle criteria van de toegankelijkheidsstandaarden. Gemiddeld zijn er per website zelfs 13 soorten drempels waar een bezoeker tegenaan kan lopen.

Welke problemen doen zich voor?

Hieronder nemen we de meest voorkomende obstakels uit het onderzoek door.

Onvoldoende contrast

Denk hierbij bijvoorbeeld aan contrastkleuren tussen de achtergrond en koppen, foutmeldingen, of tekstblokken. Bij te weinig contrast neemt de leesbaarheid af. Niet alleen lastig voor bezoekers met een visuele beperking, maar tevens voor overige bezoekers wanneer er bijvoorbeeld zonlicht op het beeldscherm valt.

Onduidelijkheden in formulieren

Bij het invullen van een formulier, is het voor iedere bezoeker van belang dat per veld exact duidelijk is wat er ingevuld moet worden. In veel gevallen is de omschrijving van het veld visueel wel zichtbaar, maar technisch niet goed gekoppeld. Dit maakt het formulier onbruikbaar voor bezoekers met een visuele beperking die gebruik maken van een schermlezer.

Processen niet kunnen doorlopen zonder muis

Voor bezoekers met een visuele en/of motorische beperking is het gebruik van een muis lastig tot onmogelijk. Het is daarom van belang dat alle elementen op de gehele website te bedienen zijn met enkel het toetsenbord. Denk hierbij bijvoorbeeld ook aan uitklap-items en informatieknoppen (i) in formulieren.

Het ontbreken van Alt teksten

Veel websites maken nog geen of onvoldoende gebruik van alternatieve (Alt) teksten. Dit zijn teksten die aan afbeeldingen gekoppeld worden. Deze zijn niet direct zichtbaar voor de bezoeker, ook niet voor degenen zonder visuele beperking, maar kunnen wel door schermlezers opgelezen worden. Zo weet een bezoeker mét een visuele beperking alsnog wat er op een afbeelding te zien is. Zorg hier dus altijd voor een heldere omschrijving. Alt teksten zijn tevens van toegevoegde waarde wanneer je afbeeldingen zichtbaar wilt hebben in een zoekmachine. Ook bots van zoekmachines kunnen door deze teksten namelijk begrijpen wat er op een afbeeldingen te zien is, en deze daardoor aan relevante zoektermen koppelen. Met de optimalisatie van deze teksten sla je dus twee vliegen in één klap!

Focus onzichtbaar

Wanneer een bezoeker enkel gebruik maakt van een toetsenbord om te navigeren, ontbreekt een cursor. Ook voor deze bezoekers is het echter belangrijk om te weten waar hij/zij zich op de pagina bevindt, om elementen als buttons of links te kunnen selecteren. Zorg er daarom voor dat deze focus aanwezig is en duidelijk zichtbaar (wederom met voldoende contrast).

Het ontbreken van een skiplink

Een bezoeker die enkel het toetsenbord gebruikt om te navigeren, springt met de tab toets van item naar item. De daadwerkelijke inhoud van een pagina staat echter nooit bovenaan. Hier zijn bijvoorbeeld altijd eerst een menu en vaak nog vele andere klikbare items aanwezig. Eer dat men bij de belangrijkste content is aangekomen, heeft de bezoeker al heel vaak op de tab toets moeten drukken. En dat op iedere pagina weer. Dit is eenvoudig op te lossen door bovenin een zogenoemde skiplink beschikbaar te maken. Door deze link te selecteren springt men direct naar de daadwerkelijke inhoud van de pagina, zodat hiervandaan verder genavigeerd kan worden.
Belangrijk voor een dergelijke link is uiteraard dat dit de eerste mogelijkheid is die men kan selecteren op een pagina, daarom dient deze links bovenin geplaatst te worden. Daarbij is het tevens van belang dat deze voldoende groot is en opvalt, voor de bezoeker met een visuele beperking. Soms is dit niet direct wenselijk binnen het design van de pagina. In dat geval kan ervoor gekozen worden om deze link of button pas te tonen wanneer voor de eerste keer op de tab toets wordt gedrukt. Dit voorkomt tevens verwarring bij bezoekers die een dergelijke functie niet gewend zijn.
Zorg tevens voor een duidelijke omschrijving van de link, bijvoorbeeld “Ga direct naar de inhoud”, zodat de functionaliteit ook duidelijk is voor de gebruiker van een schermlezer.

Afwezigheid of onduidelijkheid van linkteksten

Klikbare afbeeldingen zonder tekst, of tekst die in de afbeelding is verwerkt, zijn onbruikbaar voor bezoekers met een schermlezer. Maar ook links, zoals “lees meer” of “klik hier” zijn onduidelijk, omdat ze niet aangeven wat de bezoeker bij de inhoud kan verwachten. Zorg daarom altijd voor een linktekst met een heldere omschrijving. Wanneer hier aandacht aan wordt besteed, geldt ook voor dit punt geldt dat het tevens bevorderlijk is voor de vindbaarheid in zoekmachines van de pagina. Ook bots van zoekmachines kunnen niet-zelf-verklarende links namelijk niet matchen met de inhoud, waardoor de pagina minder snel gekoppeld zal worden aan een relevante zoekterm.

Geen of onduidelijke foutmeldingen in formulieren

Dit is een belangrijk punt voor iedere bezoeker, maar extra voor personen met een visuele en/of cognitieve beperking. Geef altijd de exacte plek aan waar een onjuiste invoer heeft plaatsgevonden, en omschrijf wát er is misgegaan.

Problemen bij zelf geprogrammeerde elementen

Denk hierbij bijvoorbeeld aan een uitklapmenu of speciaal vormgegeven checkboxen. De naam, rol en waarde van deze elementen dienen niet af te wijken van de standaard, zodat hulpmiddelen als schermlezers deze altijd herkennen en de functionaliteit niet wordt beperkt.

Problemen bij het gebruik van video’s en andere bewegende content

De belangrijkste informatie wordt in video’s meestal overgebracht via het geluid. Voor bezoekers met gehoorproblemen is een ondertiteling, ook bij Nederlandstalige video’s, daarom van groot belang. Ook de mogelijkheid om bewegende beelden stil te kunnen zetten dient altijd aanwezig te zijn.

Bewustwording en uitvoering

Uit het onderzoek blijkt tevens dat het in de meeste gevallen geen onwil is om de websites te optimaliseren voor gebruikers met een beperking, maar vooral een gebrek aan bewustzijn.
Door het lezen van dit artikel heb jij de eerste stap naar bewustwording al gezet; nu de uitvoering nog. De genoemde problemen die worden ondervonden, zijn over het algemeen vrij eenvoudig op te lossen. Daarbij boor je zoals gezegd een grote nieuwe potentiële klantenkring aan, waarmee je de concurrentie voorlopig voor bent. Samen kunnen we ervoor zorgen dat zoveel mogelijk mensen eenvoudig(er) deel kunnen nemen in onze digitale samenleving. Benieuwd waar jouw kansen liggen om je webshop voor iedereen toegankelijk te maken? Neem contact op en een van onze specialisten helpt je graag verder.

Invest Online
Karin Renting
Auteur: Karin Renting, Online Marketeer

Plaats een reactie